Lew

Stał się ofiarą systemu, który sam współtworzył.

Lejba Dawidowicz Bronstein, znany światu jako Lew Trocki.

Tutaj, przy tym biurku, mężczyzna, którego znał jako Franka Jacksona, wbił mu w głowę czekan. Tak naprawdę nazywał się Ramon Mercader, był hiszpańskim komunistą i agentem sowieckiego wywiadu. Do otoczenia Lwa Trockiego w Meksyku udało mu się przeniknąć, udając zakochanego w kobiecie związanej z kręgiem jego zwolenników. 20 sierpnia 1940 roku przyszedł do domu przy ulicy Viena i poprosił o spotkanie z Trockim. Miał dla niego tekst, który – jak twierdził - powinien przeczytać.

Trocki pracował akurat nad biografią Józefa Stalina. Mercader wykorzystał moment, gdy znaleźli się sami, i uderzył go w głowę czekanem ukrytym pod płaszczem. Trocki, ciężko ranny, zdołał jeszcze walczyć z napastnikiem. Krzyczał, a gdy do jego gabinetu przybiegli ochroniarze, prosił ich, żeby Franka nie zabijali. Chciał usłyszeć, kto go wysłał. Trochę trudno uwierzyć, że mógłby tego nie wiedzieć.

Lew Trocki był jednym z głównych przywódców rewolucji bolszewickiej. W 1917 roku odegrał kluczową rolę w przejęciu władzy przez bolszewików, a później zorganizował i dowodził Armią Czerwoną podczas wojny domowej. Był rewolucjonistą z krwi i kości. W 1897 roku zaangażował się w działalność ruchu robotniczego. Aresztowany, został zesłany na Syberię, skąd uciekł. Pomógł mu w tym człowiek z kręgu Lenina, dla którego Trocki był obiecującym marksistą.

Później współtworzył aparat represji nowego reżimu. Popierał stosowanie Czerwonego Terroru i przymusu wobec przeciwników rewolucji oraz tworzenie obozów koncentracyjnych i przymusowych „obozów pracy”.

Po śmierci Lenina przegrał jednak walkę o władzę ze Stalinem. W 1927 roku został usunięty z partii, w 1928 roku zesłany do Ałma-Aty, a w 1929 roku deportowany do Turcji i pozbawiony obywatelstwa. Z przeciwnika politycznego stał się jednym z najważniejszych wrogów stalinowskiego systemu.

Tułał się potem po Europie - Francji i Norwegii, nieustannie obserwowany i ścigany przez sowieckich agentów.

I to Diego Rivera, który wraz z Fridą Kahlo sympatyzował z Trockim i jego ideami, zwrócił się do prezydenta Meksyku Lázaro Cárdenasa z prośbą o udzielenie mu politycznego azylu. 9 stycznia 1937 roku Lew Trocki i jego żona Natalia Sedowa przybyli do portu w Tampico na pokładzie tankowca „Ruth”. Na miejscu powitała ich między innymi Frida Kahlo. Stamtąd pojechali do Mexico City, do Casa Azul - błękitnego domu Fridy i Diego.

Małżeństwo zamieszkało tam na dwa lata. Dom został przystosowany do ochrony politycznego uchodźcy – pojawili się strażnicy, zabezpieczenia i barykady.

Lew miał 57 lat, Frida 29. Malarka, zmęczona burzliwym związkiem z mężem, który miał wówczas romans z jej siostrą, szybko zbliżyła się do starszego mężczyzny. Przesyłali sobie miłosne liściki ukryte w książkach, a na gorące chwile spotykali się w … domu siostry Fridy. Ich romans trwał zaledwie parę miesięcy. Sedowa, żona Lwa, dowiedziała się o nim i postawiła mężowi ultimatum – albo ona, albo ja. Diego też nie pozostał dłużny – podarował Trockiemu czaszkę z wypisanym na czole słowem „Stalin” jako prezent na Święto Zmarłych.

Lew wrócił do żony.

Jak Sedowa znosiła obecność byłej kochanki? Jak układały się stosunki między małżeństwami? Romans miał trwać krótko, zaledwie dwa, trzy miesiące, ale 7 listopada 1937 roku Frida podarowała Trockiemu z okazji urodzin namalowany przez siebie obraz „Autoportret dedykowany Lwowi Trockiemu”.

Troccy ostatecznie opuścili Casa Azul i w maju 1939 roku przenieśli się do domu przy ulicy Viena, kilka przecznic dalej.

Rok później, 24 maja 1940 roku, do obwarowanego murem domu wtargnęła grupa około dwudziestu uzbrojonych mężczyzn pod dowództwem malarza i stalinisty Davida Alfaro Siqueirosa. Napastnicy otworzyli ogień i oddali około 400 strzałów. Trockiemu i jego żonie nic się nie stało, ale ranny został ich wnuk, Wsiewołod Wołkow, znany w Meksyku jako Esteban. Według ustaleń jeden z ochroniarzy, Robert Sheldon Harte, pomógł napastnikom dostać się na teren posiadłości; później został przez nich zamordowany.

Esteban był świadkiem obu zamachów na dziadka. Po wojnie został w Meksyku. Przez dziesięciolecia mieszkał w tym domu, oprowadzał po nim zwiedzających i zajmował się zachowaniem pamięci o Trockim. W 1990 roku powstało Museo Casa de León Trotsky, a w 2015 roku Esteban Wołkow objął jego kierownictwo.

Lew Trocki zmarł następnego dnia po przebytej operacji.

Jego zabójca Mercader został skazany w Meksyku na dwadzieścia lat więzienia. Po odbyciu kary został w 1960 roku zwolniony, a następnie wyjechał na Kubę. W 1961 roku udał się do ZSRR, gdzie otrzymał tytuł Bohatera Związku Radzieckiego – najwyższe odznaczenie państwowe. W Moskwie zamieszkał pod nazwiskiem Ramon Iwanowicz Lopez, ale w latach siedemdziesiątych minionego wieku przeniósł się na Kubę, gdzie zmarł 18 października 1978 roku. Pochowano go w Moskwie, na cmentarzu Kuncewskim. Nigdy nie potwierdził, że działał na zlecenie NKWD.

A Lew Trocki przez dziesięciolecia nie został w Związku Sowieckim zrehabilitowany. Jego książki zaczęto tam ponownie publikować dopiero pod koniec lat osiemdziesiątych XX wieku. Formalnej rehabilitacji doczekał się w 2001 roku, już w Federacji Rosyjskiej.

Jego muzeum w mieście Meksyk pozornie niewiele ma z tą tragiczną historią wspólnego. Piękny dom, ogród, estetycznie urządzone pokoje. Łatwo można wyobrazić sobie spokojnie wiedzione tu życie. Poranna kawa na tarasie, pisanie, karmienie królików, palmy i kwiatowe rabatki. Klimat sprzyjający zdrowiu. Gdyby zwiedzający nie wiedział, gdzie jest – zakochałby się w tym miejscu od razu. Gdy wie, gdzie jest – słyszy strzały zarówno tutaj, jak i milionów bolszewików w dalekiej Rosji.

Zdjęcia (16)

Komentarze (0)