Kolos

Krematorium jak zamek, kolumbarium obok pieców, kapela, 10 000 krzaków rododendronów, wiewiórka to tu, to tam, 60 gatunków ptaków, a z wizytą przychodzą króliki, jelonki czy lisy – jeden z największych cmentarzy w Niemczech przyciąga wzrok zwiedzających Pomnik Bitwy Narodów, którzy wdrapali się po 364 schodach na jego platformę widokową. Cmentarz o przyjemnym obliczu parku, z mnóstwem drzew, alejek i zmurszałych mchem pomników, w którego centrum znajduje się strzelista wieża kompleksu przypominającego formą arystokratyczną budowlę. Zapewne przyjemnie jest się tutaj spopielić na koniec ziemskiej drogi, zbyt krótkiego życia. Zanim to jednak nastąpi, spacer po 82-hektarowej przestrzeni jest wyjątkowym wytchnieniem po niebotycznych gabarytach Pomnika Bitwy Narodów i z nim związanej historii.

Trudno sobie wyobrazić umierających naraz 126 000 tysięcy ludzi. A jednak konali tutaj w czasie trwającej od 16 do 19 października 1813 roku największej bitwy XIX-wiecznej Europy. Około 30 000 tysięcy żołnierzy, czyli tyle, ile Lipsk liczył sobie wtedy mieszkańców, zostało rannych i potrzebowało opieki medycznej. Napoleon stanął hardo do walki przeciw antyfrancuskiej koalicji złożonej z Austrii, Prus, Rosji i Szwecji. Przegrał, kładąc na szali życie tysięcy żołnierzy, którzy wierzyli w ideę i obowiązek walki o swój własny kraj. A raczej o jego ekspansję...

Ernst Moritz Arndt chciał uczcić pamięć swoich towarzyszy, którzy polegli, a przede wszystkim przestrzec przyszłe pokolenia przed bezsensem ideologicznej walki za wszelką cenę. Swoją wizją zaraził kilka osób, które zajęły się projektem. W 1863 roku położono nawet kamień węgielny, jednak z braku finansów planów nie zrealizowano.

Dopiero w 1894 roku zawiązał się Związek Niemieckich Patriotów, który doprowadził do powstania monumentalnego pomnika upamiętniającego jedną z największych bitew w historii Europy. Pieniądze zdobywano od sponsorów, a także dzięki specjalnie w tym celu zorganizowanej w tym celu loterii. Parcelę podarowało miasto, a berlińczyk Bruno Schmitz, autor niedalekiego pomniku Kyffhäuser, z rozmachem zaprojektował monument. Dokładnie 100 lat po krwawych wydarzeniach, 18 października 1913 roku, otwarto go z pompą, w obecności cesarza Wilhelma II, króla Saksonii Fryderyka Augusta III, wielkiego księcia Cyryla Władimirowicza Romanowa, Franciszka Ferdynanda Habsburga (którego niecały rok później zamordowano w Sarajewie) i księcia Wilhelma Bernadotte ze Szwecji.

I narodził się narodowy mit – podczas gdy wojsko i arystokracja świętowały wyzwolenie spod okupacji, kręgi narodowe głosiły zwycięstwo walki wolnościowej narodów, szczególnie niemieckiego – niepokonanego. Nietrudno się domyślić, jako jakie kulisy nazi.ci wykorzystywali to miejsce. Od upadku muru berlińskiego próbuje się eksponować idee pomnika jako symbolu jedności Europy i nawoływać do pokoju.

Wchodząc do środka napotyka się cztery niemal dziesięciometrowe kolosy symbolizujące odwagę, siłę wiary i narodu oraz ofiarność. Nad nimi wznosi się trzydziestometrowa ściana zakończona kopułą z 324 figurami przedstawiącymi dzielnych żołnierzy wracających na koniach do ojczyzny. Niektóre kolosy zdają się w spokoju spać, inne uczciwie stoją na straży zakłóconego samowolą napoleońską pokoju.

Betonowy pomnik, przy budowie którego nie użyto stali, łagodnieje tutaj nagłą obecnością niemych świadków, którzy na różne sposoby radzą sobie z krwawo zakończonym wydarzeniem. W krypcie znajduje się osiem masek pośmiertnych, z których każda, strzeżona przez dwóch walczących, nadaje pomieszczeniu niesamowicie uroczysty charakter. Tutaj składa się kwiaty i tutaj śpiewa chór Pomnika Bitwy Narodów. Napięcie, które narasta nie tylko z każdym krokiem, ale w każdym sercu zwiedzającego, można rozładować wspinaczką na platformę widokową. Droga jest żmudna, kręta, chłodna, miejscami dramatycznie wąska, a ruch reguluje sygnalizacja świetlna, której - ku zgrozie grzecznych i lubiących porządek Niemców - nie przestrzegają głównie cudzoziemcy. Co ciekawe jednak – Niemiec idzie w ślad za nimi, ale zawsze z tylu, nigdy jako pierwszy:-)

Widok jest wysiłku wart i na długo pozostaje we wzrokowej pamięci. Spełnia też jedną ważną rolę – rozpala ochotę odwiedzenia terenu, który widać jak na dłoni i który wydaje się tak blisko. Zielonego, wodnego, rozczerwienionego radziecką gwiazdą i pięknie ukształtowanego architektonicznym gustem starówki.

Zdjęcia (28)

Komentarze (4)